06.02.2020

Самарали тақдимотни яратиш бўйича 5 та оддий қадам

Конференция, вебинар ёки сармоядорлар билан учрашув учун тақдимот яратиш жуда қийин ва масъулиятли вазифадир. Aгар сиз ушбу бизнесни биринчи марта бошлаган бўлсангиз, тақдимотни тушунарли ва замонавий қилиш жуда қийин. Слайдларда нимани бошлаш, қандай безатиш ва аниқ нимани ёзиш кераклиги ҳақида ҳеч қандай тасаввур йўқ.
Тақдимотни эслаб қолиш учун уни мустақил равишда қандай тайёрлаш кераклиги ҳақида гаплашамиз: қандай қилиб мантиқий тузилмани яратиш, қизиқарли статистикани кўрсатиш, замонавий дизайнни яратиш ва тақдимотга тайёрлаш.

1-қадам. Мақсад
Мақсадни белгиланг — нима учун ушбу тақдимотни яратмоқдасиз:
• янги мижозларни жалб қилиш;
• янги маҳсулот ёки хизмат ҳақида маълумот бериш;
• Ҳамкор, ҳомий ва инвесторларни жалб қилиш;
• Бир лойиҳа, йил ёки воқеа якунлари ҳақида хабар бериш;
• Вебинар ёки курс учун ўқув тақдимоти.

2-қадам. Структура
Тақдимот режаси бу — унинг 70% тайёрлиги ва 90% муваффақиятидир. Структурани аниқлаганингизда, фикрларни чиройли безаклар билан безак бериш қолади холос. Ҳар қандай тақдимот кириш, асосий қисм ва хулосадан иборат. Тасаввур қилинг, сиз бирон бир воқеани айтаяпсиз. Қизиқарли бир ҳикоя. Aввал диққатни жалб қилиш, бундан кейин гап нмиа ҳақида кетишига қизиқтириш керак. Муаммони тасвирлаб беринг ва ечимини кўрсатинг. Aсосий қисмида — тақдимот мавзуси ва мақсадига қараб маҳсулот, фойда, рақамлар кўринишидаги далиллар, нархлар ва бошқа маълумотлар тавсифи. Хулоса — тингловчилар эслашлари керак бўлган муҳим фикрлар ва ҳаракатга чорлаш.

Тақдимот режасини қандай тузиш керак:
• Сарлавҳалар ва эслатмалар билан слайдлар рўйхатини ёзинг. Муҳим деб ҳисоблаган ҳамма нарсани, нима демоқчи эканлигингизни ёзинг. Изоҳларда асосий фикрларни қайд этинг;
• Тартибни аниқланг: тақдимот бошида, ўртада ва охирида нима содир бўлади. Структуранинг мантиқий эканлигига ишонч ҳосил қилмагунингизча слайдларни аралаштиринг, ўчиринг, қўшинг.

Уч муқаддас қоида:
1. Битта слайд — битта фикр. Битта вараққа «Сотиш режаси» ва «Тадқиқот натижалари» ни киритишга ҳожат йўқ, маълумот жойлашган тақдирда ҳам.
2. Слайдлар — ўзингизга эмас, аудиторияга ёрдам беринг. Aгар слайд фойдали бўлмаса, уни олиб ташланг.
3. Сўнгги слайдни “»Эътиборингиз учун раҳмат!” жумласи билан “ўлдирманг”. Тақдимотнинг муҳим томонларини эсланг ва тингловчилардан қандай ҳаракатлар кутаётганингизни айтинг.

3-қадам. Матн
Кўп матнли ва белгили слайдлардан одам зерикиб кетади. Камгина матнли слайдлар – маълумот берувчи ва тушунарли слайдлар саналади. Матн билан ишлаш учун қуйидаги қоидалардан фойдаланинг:
Барча кераксиз нарсаларни олиб ташланг. Жумлаларни иложи борича қисқа ёзинг – асосий фикрни қолдиринг;
Муайян слайдни томоша қилгандан сўнг томошабин эслаб қолиши керак бўлган асосий фикрни акс эттиринг;
Кўпроқ расмлар — камроқ матн. Матнни алмаштиришингиз мумкин бўлган ҳолларда пиктограмма, графика, расмлардан фойдаланинг;
Aгар матн битта слайдга сиғмаса, лекин у муҳим (ҳақиқатан ҳам муҳим) бўлса, иккинчи ёки учинчи слайдни фикрингиз давомийлигида қилинг.

Нотўғри

Матн кўп, моҳият кўрсатилмаган

Тўғри

Маҳсулотнинг афзалликлари аниқ кўрсатилган — фақат моҳият

4-қадам. Дизайн
Қайси ранглар қайсилари билан уйғунлашиши ҳақида гапириб ўтирмаймиз. Сизга визуализациянинг самарали усуллари ҳақида айтиб берамиз – бунда тингловчилар тақдимотингизни кўп вақт давомида эслаб қолишади.
Жон Мединнинг “Миянинг қоидалари” китобидаги тадқиқотига кўра, тақдимотдан уч кун ўтгач, кўп одамлар эшитган нарсаларининг қарийб 10 фоизини эслашади. Aммо агар сиз расм қўшсангиз, ўрганилган маълумотларнинг ҳажми 65% га ошади.

Фон
Матнни ўқиш учун фонни бир хил рангда қилиш яхшироқ. Контрастга эътибор беринг: қоронғи фон – ёрқин шрифт ва аксинча. Фотосуратларни фон сифатида ҳам ишлатишингиз мумкин.

Шрифтлар
Иккита шрифт туркумидан фойдаланинг: биттаси диққатни жалб қилиш учун сарлавҳаларга; иккинчиси слайддаги матн учун;
Шрифт ўқиладиган бўлиши керак – жимжимадор ва курсивлардан қочинг;
Шрифтни тақдимот билан бирлаштириш керак. Aгар сиз жиддий IT лойиҳаси ҳақида гапираётган бўлсангиз, сиз Comic Sans шрифтини ишлатишингиз шарт эмас. Google Font даги замонавий шрифтларни қидиринг.

Расмлар
Расмлар ҳиссиётларни уйғотиши ва слайддаги фикрларга мос келиши керак. Ностандарт расмлар кўпроқ эътиборни жалб қилади, шунинг учун расмларни Google да эмас, балки фотолар тўпламидан, масалан Pixabay бепул фотосуратлар тўпламидан фойдаланинг.

Нотўғри

Оддий — эслаб қолинмайди

Тўғри

Бу туйғуларни уйғотади — хотирага сақланади ва илҳомлантиради

Зерикарли бўлмаган статистика

График ва жадваллардан барча кераксиз нарсаларни олиб ташланг. Эътибор қаратмоқчи бўлган энг муҳим рақамларни катта ҳажмда кўрсатинг.

Статистикани рақамларда қандай кўрсатиш керак?

Динамикани қандай кўрсатиш керак? Слайдда асосий кўрсаткични ажратиб кўрсатинг.

 

Инфографика
Инфографика сизга маълумотни яхшироқ кўрсатишга ёрдам беради.
Жараёнлар ёки устуворликни кўрсатиш учун шакллар учун пиктограмма, текис стрелкалар ва оддий ранглардан фойдаланинг. Белгиларни бепул хизматлардан юклаб олиш мумкин: Flaticon ёки Iconsearch.

Белгилар (иконка) визуал қаторни ҳосил қилади ва бирлаштиради.

Ягона услуб
Тақдимотда рангларнинг учтасидан ортиқ фойдаланмаган маъқул.
Бир хилликни сақлаш учун барча слайдларда бир хил шрифтлар, расмлар, пиктограммалар, фон расмларидан фойдаланинг. Aгар ҳар бир слайд ўз услубида бўлса, унда тақдимот 1 соат ичида ва қоронғида бажарилгандек фикр уйғотади, бу сизнинг лойиҳага бепарво муносабатингизни кўрсатади. Бундан ташқари, тингловчилар маълумотни ёмонроқ қабул қилишади, чунки уни битта услубдан бошқасига ўзгартириш керак бўлади.

5-қадам. Нутқ
Тақдимот яратилгандан кейин тақдимот учун нутқ тайёрланг.
Ҳар бир слайд остида нима дейишни ёзинг — диққатни жалб қилмоқчи бўлган муҳим фикрлар. Матн слайдга ёки дафтарга ёзиб қўйилиши мумкин. Биринчисини маслаҳат берамиз, чунки у яхшироқ ўқилади ва гаплашаётганда ноутбукга қарашингиз мумкин;
Кейинги слайдга ўтишда пауза қилмасдан, ўтиш силлиқ бўлиши учун слайдлар орасидаги боғлиқлик ҳақида ўйланг;
Нутқингизда аудиторияга кўпроқ мурожаат қилишдан фойдаланинг. Ўзингиз ҳақингизда эмас, балки тингловчиларга фойда ҳақида гапиринг;
Тақдимотни машқ қилинг ва қанча вақт давомида тақдим этишингизни ҳисобланг. Aввал ўзингизга, кейин жамоага ёки дўстларингизга айтинг. Aгар у 15-20 минут давом этса, “муҳимини қолдириш” тамойили бўйича камайтиринг. Тингловчиларнинг фикр-мулоҳазаларини қабул қилинг ва нутқингизда нимани яхшилаш мумкинлигини кўриб чиқинг: интонация, ҳиссиётлар, паразит сўзларни олиб ташлаш, қандайдир слайдда тўхташ;
Гапираётганда экранга эмас, томошабинларга қаранг. Орқангизда қайси слайд қайси биридан кейин келишини унутган бўлсангиз, олдингиздаги ноутбукка қаранг.

Нутқни тайёрлаш мажбурийдир — агар конференция ёки муҳим учрашувга борадиган бўлсангиз, бу босқични ўтказиб юборманг.
Сиз нутқ қилишга ундан бир соат аввал тайёрлансангиз ёки умуман тайёрламасангиз, қуйидаги ҳодисалар юз беради: сиз нима дейишни билмай, слайдга осилиб қоласиз; муҳим ғояни унутиб қўясиз; слайдлар ўртасида пауза қиласиз, чунки сиз қуйидагиларни эслай олмайсиз; статистикада адашасиз ва томошабинлар ёқтирмайдиган бошқа хатоларга йўл қўясиз.

Тақдимот қўрқинчли эмас, амин бўлдингизми?
Aсосийси, мақсадни тўғри аниқлаш, тузилмани тузиш, маълумотни тушунарли тарзда тақдим этиш ва нутққа тайёргарлик кўриш. Маслаҳатларга амал қилинг, мисолларни кўринг ва сиз томошабинларнинг қалбини забт этадиган ажойиб тақдимотни яратасиз.

Мақолалар